ماموگرافی
در اکثر زنان ماموگرافی (Mammography) موثرترین راه برای تشخیص سرطان پستان می باشد. در این روش برای عکس گرفتن از بافت پستان از اشعه های ایکس با دوز پایین استفاده می شود در این روش حتی توده های سرطانی کوچکی که حس نمی شوند نیز مشخص هستند.
این دستگاه های ماموگرافی سالیان سال قوی ترین اسلحه پزشکان علیه سرطان پستان شناخته می شدند. پژوهشگران اعلام کردند بسیاری از تومورهای تشخیص داده شده در ماموگرافی خطر مرگ ندارند و تنها موجب درمان و شیمی درمانی می شوند.
برای پیشگیری از مرگ و میر ناشی از سرطان پستان ماموگرافی ابزار سودمندی است.
انجمن سرطان امریکا اعلام کردند انجام سالیانه ماموگرافی پستان بعد از چهل سالگی موجب تشخیص زودرس سرطان پستان است. زنانی که نسج پستان آنها متراکم است علاوه بر این تصویربرداری باید احتمالا ام آر آی هم انجام دهند.
موارد کاربرد ماموگرافی
- می توان به راحتی با انجام این روش در خصوص توده های مشکوک در سینه اظهار نظر کرد.
- در زنان بالای 40 سال می تواند انواع بیماری های مربوط به سینه را تشخیص دهد.
- با انجام آن می توان از ابتلا به سرطان پستان پیشگیری کرد ، از جمله، پیشگیری از برداشتن قسمتی از سینه و …
- ارزیابی موقعیت پستان مقابل ، در افراد مبتلا به سرطان پستان
ماموگرافی فرآیندی است که با استفاده از دوز پایین اشعه ایکس و برای دیدن بافت سینه مورد استفاده قرار می گیرد. سینه زنان ترکیبی از یک غده تراوشگر، لوله ها، مجاری، چربی، بافت های پیوندی و عروق خونی است.
موثرترین راه برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان و بیماری های سینه همین روش است. سه پیشرفت اخیر در این تصویربرداری عبارت است از: ماموگرافی دیجیتال، تشخیص کامپیوتری و تتو سنتز سینه می باشد.
ماموگرافی دیجیتال
ماموگرافی های آنالوگ به دلیل وارد کردن اشعه بالا و دقت تشخیص پایین در هنگام تشخیص ضایعات کوچک در حال از رده خارج شدن می باشند و بهترین جایگزین برای نوع آنالوگ، ماموگرافی دیجیتال می باشد زیرا این نوع از ماموگرافی ها اشعه ایکس با دوز کمتر سبب تشخیص ضایعات و توده های کوچک تر می شوند.
موثرترین راه برای تشخیص سرطان پستان ماموگرافی سینه می باشد. سونوگرافی مهر ایرانیان با استفاده از روش های تشخیصی مجهز به بررسی عارضه ها می پردازد.
غربالگری ماموگرافی
غربالگری از جمله تست هایی است که به تشخیص سرطان قبل از ظاهر شدن علائم و نشانه ها کمک می کند. این تست زمانی که سرطان در مراحل اولیه است و هنوز به سایر ارگان ها متاستاز نداده، بسیار مفید خواهد بود.
انجام تست های غربالگری و دنبال کردن مراقبت ها و شیوه های درمانی، خطر مرگ و میر ناشی از سرطان را کاهش می دهد. سرطان سینه از جمله سرطان های شایع در میان زنان، به خصوص بعد از سن یائسگی می باشد. در این مقاله به بررسی تست های غربالگری ماموگرافی می پردازیم.
معاینات بالینی و فیزیکی سینه و ماموگرافی، از جمله تست های غربالگری سرطان سینه می باشند.
در خانم هایی که بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند، MRI نیز انجام خواهد شد. انجام این تست ها برای همه خانم ها ضروری است.
افرادی که سابقه فامیلی ابتلا به این سرطان را دارند، حتما بایستی نسبت به انجام تست های غربالگری اقدام کنند.
معاینه سینه: در این معاینه، پزشک به بررسی سینه و گره های لنفاوی زیر بغل می پردازد، تا وجود توده و یا هر گونه تغییر غیر طبیعی مشخص شود.
بیوپسی: یکی از قطعی ترین روش ها در تشخیص سرطان سینه می باشد. در این تست، نمونه ای از بافت سینه از ناحیه مشکوک به سرطان برداشته می شود، سپس نمونه در آزمایشگاه بررسی می گردد تا مشخص شود که آیا سلول ها سرطانی هستند یا خیر. با انجام بیوپسی، مرحله سرطان سینه نیز تعیین خواهد شد.
MRI: در این روش، تصاویری از بخش قدامی سینه، توسط امواج رادیویی و مغناطیسی ایجاد می شود. قبل از انجام MRI، ماده رنگی به بیمار تزریق خواهد شد. این روش بر خلاف سایر روش ها، از هیچ گونه اشعه ای در تولید تصاویر استفاده نمی کند.
ماموگرافی تشخیصی
در اولین ماموگرافی این عادی است که موارد مشکوک دیده شود زیرا تصویربرداری قبلی وجود ندارد تا بتوان با آن مقایسه انجام داد. اکثر موارد یافت شده بی خطر هستند و معمولا نشان دهنده کیست ها و یا لک های موجود در بافت های ضخیم پستان هستند.
بعضی اوقات نیز این موارد مشکوک به دلیل غیر واضح بودن عکس می باشد. انجام ماموگرافی های اضافه برای ارزیابی بیشتر موارد مشکوک، ماموگرافی تشخیصی نامیده می شود که تنها بر روی ناحیه مشکوک متمرکز می شود و همچنین در برخی موارد استفاده از امواج مافوق صوت لازم است.
اقدامات لازم قبل از ماموگرافی
حتما قبل از آن دوش بگیرید.
لباسی دو تکه پوشیده و از گان مخصوص استفاده نمایید. در روزهای نزدیک تصویربرداری فرد نباید از دئودرانت، پودر، روغن، کرم و پماد در ناحیه استفاده نماید.
برای بدست آوردن تصاویر دقیق نیاز است تا به سینه ها فشار وارد شود ،این فشار قابل تحمل و گذرا است.
برای جلوگیری از اشتباه در تصاویر از پودر تالک زیر بغل استفاده نکیند. ممکن است در نتیجه تاثیر گذار باشد.
برای بررسی های بیشتر، ماموگرام جلسه قبل خود را حتما همراه داشته باشید.
نحوه انجام ماموگرافی
دستگاه ماموگرافی شامل دو صفحه و تیوب اشعه ایکس می باشد.
ماموگرام یک عکس از سینه شما با یک دستگاه ایمن و با دوز پایین X-Ray تهیه می کند.
از شما می خواهند که در معرض دستگاه ایستاده و سپس یک سینه را در یک سطح قرار دهید. هر کدام از سینه ها بین دو صفحه سطح صاف قرار می گیرد.
این عمل باعث مسطح و یکنواخت شدن پستان ها شده تا بتوان تصاویری واضح از بافت سینه با حداقل دوز اشعه تهیه نمود.
صفحه متحرک بالایی با نزدیک شدن به صفحه ثابت پایین باعث فشرده سازی سینه می شود.
فشرده سازی برای گسترش بافت پستان ضروری است و برای از بین بردن حرکت، که ممکن است تصویر را تیره کند. فشرده سازی سینه بین دو صفحه ممکن است ناراحت کننده باشد و با کمی درد همراه باشد، اما نباید آسیب زد.
فشرده سازی معمولا بیش از چند ثانیه طول نمی کشد. سپس دستگاه شروع به عکس گرفتن می نماید. این روش برای سینه دیگر تکرار می شود.
در طول این مدت پرتو اشعه ایکس از بالا به داخل بافت سینه شما نفوذ می کند. تصویر اشعه ایکس یا بر روی یک کاست فیلم که در زیر پستان قرار دارد یا به صورت دیجیتالی در یک کامپیوتر ذخیره می شود.
بافت های مانند سرطان و نواحی کلسیفیک (Calcification)، به صورت روشن و سفید است و بافت های مانند چربی به صورت تاریک یا خاکستری نشان داده می شود.
پس از پر شدن پرتو ایکس، فشرده سازی آزاد خواهد شد و تکنولوژیست زاویه دستگاه را تغییر خواهد داد. باز هم، تکنسین پستان خود را در سطح صاف قرار می دهد، صفحه دستگاه برای گرفتن تصاویر اشعه x از زاویه دیگر باید بچرخد تا عکس دیگری از زاویه مخالف گرفته شود.
با این عکس، دو تصویر از دو زاویه از پستان حاصل خواهد شد و یک اشعه ایکس دیگر را می گیرد و این روند ممکن است دوباره تکرار شود.
به دنبال این روش، تصاویر توسط یک رادیولوژیست پردازش و تفسیر می شوند. گزارش نهایی به دکتر شما ارسال می شود.
عکس برداری تشخیصی حدود سی دقیقه زمان می برد. در ماموگرافی تشخیصی زمان بیشتری نسبت به ماموگرافی غربالگری سپری خواهد شد زیرا تصاویری بیشتری گرفته می شود.
بهترین زمان برای انجام ماموگرافی
انجام ماموگرافی به زنان بالای 40 سال هر دو سال یکبار توصیه می شود.
گاهی سرطان پستان به دلایل ژنتیک به فرد منتقل می شود، در نتیجه اگر اقوام نزدیک شما دچار سرطان پستان شدند بهتر است ماموگرافی را از سن 35 سالگی انجام دهید و هر سالانه آن را تکرار کنید.
اما بیشتر افراد در خصوص زمان مناسب برای انجام آن از رادیولوژیست سوال می پرسند، در خصوص بهترین زمان برای انجام این تصویربرداری باید گفت ،هفته اول قاعدگی مناسب ترین زمان برای انجام آن است و می تواند اطلاعات مفیدی را با دقت بالایی ارائه دهد.
عوارض ماموگرافی
یکی سوالات شایع در بین عموم افراد جامعه این است که آیا اشعه ماموگرافی مضر است؟
معمولا دستگاه های جدید مقدار اشعه کمتری دارند و فشار کمتری به سینه فرد وارد می کنند. ضرری که ممکن است برای شما ایجاد کند به اندازه سه روز زندگی کردن در هوای آلوده است.
فواید ماموگرافی از مقدار اشعه ایکس بسیار بیشتر است و در مقابل این میزان اشعه ماموگرافی بسیار کم هست و پزشک تعیین می کند فواصل بین ماموگرافی چقدر باشد و این اشعه بسیار ناچیز هست و فرد را دچار سرطان سینه نخواهد کرد.