سونوگرافی
سونوگرافی و تعیین جنسیت جنین
سونوگرافی های ضروری یا غیر ضروری در بارداری
در حقیقت تعداد دفعات انجام آن در دوران بارداری حداقل چهار مرتبه می باشد.
زمانی که خانمی با تست مثبت بارداری مواجه می شود
اولین سونوگرافی در هفته شش تا هشت بارداری انجام می شود تا اینکه مطمئن شویم آیا ساک حاملگی، قلب جنین و حاملگی داخل رحم تشکیل شده است یا خیر.
این سونوگرافی اولیه می تواند بارداری سالم و نرمال را مشخص نمایید.
مرحله بعد در تست های غربالگری مرحله اول که در فواصل هفته های دوازده تا سیزده بارداری انجام می شود، می باشد که این مرحله بسیار مهم و ضروری است.
امروزه سونوگرافی NT به منظور تشخیص ناهنجاری های کروموزومی جنین و برای اندازه گیری ضخامت چین پشت گردن جنین و استخوان بینی مورد استفاده قرار می گیرد.
اما غربالگری مرحله دوم بین هفته هجده تا بیست و دو بارداری قابل انجام است و توصیه می شود که سونوگرافی آنومالی اسکن، انجام شود.
این روش تمامی اندام های جنین از نظر: ارگان ها، ناهنجاری ها و اندام ها مورد بررسی قرار می گیرد و جهت تشخیص و یا رد آنومالی های جنینی انجام می شود و معمولا گاهی اوقات برخی از زنان باردار مخالف انجام این روش هستند و می ترسند که عوارضی برای جنین داشته باشد.
اما باید گفت سه بعدی هیچ عارضه ای ندارد و در این روش از امواج فراصوت استفاده می شود که هیچ عارضه و اشعه ای ندارد.
برخی از مادران می ترسند که مدت زمان انجام سونوگرافی بارداری سبب شود تا عارضه های پوستی برای جنین به وجود آورد اما بدین صورت نیست .
تقریبا می توان گفت انجام این چند سونوگرافی در بارداری حتما ضروری است و مادران باردار می توانند بدون هیچ گونه نگرانی آن ها را انجام دهند.
ممکن است در یک خانم باردار به دلیل شرایطی که برای آن پیش می آید سونوگرافی به دفعات تکرار شود و نباید این مسئله یک الگو برای تمام خانم های باردار باشد.
انجام هر نوع سونوگرافی در دوران بارداری با توجه به شرایط مادر و جنین مشخص می شود.
گاهی اوقات در اواخر بارداری برای تعیین وزن جنین سونوگرافی تکرار می شود.
بنابراین نگران نباشید سونوگرافی می تواند کمک به تشخیص بیماری ها در این دوران و یک راهنما خوب برای متخصص باشد
و انجام آن ها سبب می شود تا پروسه بارداری را بهتر هدایت نمایند و به نتیجه برسانند.
در حالت کلی در صورتی که جنین سالم باشد این تعداد در طول بارداری کفایت می کند.
متاسفانه برخی از والدین اصرار به انجام سونوگرافی بیش از حد دارند و مرتبا در خواست چهار بعدی و سه بعدی را می دهند،
این کار توصیه نمی شود و بهتر است با دستور پزشک انجام گردد.
مکانیسم آن به چه صورت است؟
همانطور که گفته شد از امواج فراصوت استفاده می گردد.
امواج فراصوت، همان صدا هستند ولی انسان قادر به شنیدن آن نیست، صدا هیچ ضرری برای بدن انسان ندارد . لازم است که بدانید زمانی که صدا با مانعی برخورد می کند، منعکس می شود.
این دقیقا حالتی است که می توان با آن بافت های داخلی بدن را مورد بررسی قرار داد.
شایان ذکر است، در زمان انجام آن بیمار هیچ حس درد و ناراحتی نخواهد داشت.
این کار توسط متخصص تصویربرداری انجام می شود، در این روش با دستگاه سونوگرافی، امواج فراصوت به داخل بدن تابانده می شود.
این امواج بعد از رسیدن به بافت بدن باز تابیده می شود، این امواج بعد از برخورد و بازتاب مجددا توسط دستگاه دریافت و ثبت می شود.
لازم است که بدانید، بافت های داخلی بدن در دریافت و بازتاباندن امواج فراصوت توانایی های متفاوتی دارند.
به این صورت که ممکن است برخی از بافت های داخلی، امواج فراصوتی را بیشتر و برخی کمتر منعکس کنند.
زمانی که امواج از بافت های بدن باز تابانده می شود، توسط دستگاه دریافت و بعد از تجزیه و تحلیل به تصویر تبدیل می شوند.
همانطور که گفته شد سونوگرافی، وسیله تصویربرداری مناسب جهت دیدن بافت های بدن است،
بافت های نرم بدن با این دستگاه می توان مورد بررسی قرار داد ولی به خوبی نمی توان با سونوگرافی مشکلات استخوانی بدن انسان را تشخیص داد.
سونوگرافی انواع مختلفی دارد، مانند سونوگرافی سه بعدی، دو بعدی، اکوکاریاگرافی (سونوگرافی قلب کودک)
همچنین داپلر که نوع خاصی از آن می باشد که سرعت و میزان خون در شریان ها را مورد بررسی قرار می دهد.
اقدامات لازم قبل از سونوگرافی
لازم است تا قبل از انجام آن اقدامات خاصی انجام شود که عبارت است از:
در برخی موارد برای اینکه بتوان تصویری واضح و دقیق از تخمدان ها و رحم به دست آوریم، رادیولوژیست به افراد توصیه می کند که قبل از انجام آزمایش مقدار کافی آب بنوشند تا مثانه آن ها به طور کامل پر باشد.
برخی از افراد تصور می کنند که می توانند با مصرف دارو های ادرار آور، قبل از انجام آن، دیگر نیاز به نوشیدن آب، آبمیوه و چای ندارند، در حالی که مصرف دارو بدون تجویز پزشک اشتباه است.
برای انجام آن در دوارن بارداری در هفته های پایین باید مثانه پر باشد در صورتی که در هفته های بالاتر نیازی به پر بودن مثانه نیست .
همانطور که گفته شد، انواع مختلفی دارد و واژینال نیز یکی دیگر از انواع آن می باشد،
سونوگرافی واژینال بر خلاف دیگر انواع آن لازم نیست تا مثانه پر باشد، برخلاف دیگر روش ها اگر مثانه پر باشد،
سبب می شود تا تصویر واضح به عنوان خروجی نمایش داده نشود.
مراحل انجام برای آماده سازی به ارگان مورد نظر بستگی دارد.
پزشک شما ممکن است به شما هشدار دهد تا 8 تا 12 ساعت قبل از انجام آن غذا های پرچرب مصرف نکنید، مخصوصا اگر قرار است شکم مورد بررسی قرار گیرد.
مواد غذایی پرچرب می تواند امواج صوتی را مسدود کند، و برای تکنسین برای دریافت تصویر واضح مشکل ایجاد نماید.
اطمینان حاصل کنید که در مورد هر یک از داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه یا مکمل های گیاهی که مصرف می نمایید، به پزشک خود اطلاع دهید.
مهم است که دستورالعمل های دکتر خود را دنبال کنید و از هر گونه سؤالی که ممکن است قبل از این روش داشته باشید، بپرسید.
افرادی که در ناحیه مورد نظر ، بدنشان دچار زخم و جراحت شده است، باید تا زمان بهبودی کامل آزمایش خود را به تعویق بیاندازند.
فواید
می توان گفت این روش یکی از بزرگترین پیشرفت ها در علم پزشکی و تشخیص بیماری ها بوده است.
بزرگترین مزیت آن استفاده نکردن از اشعه ایکس در تصویربرداری ها است.
با این روش، پزشک با خاطر آسوده وضعیت بیماری ها و وضعیت جنین و زنان باردار را مورد بررسی قرار می دهد بدون اینکه نگران بروز خطرات برای مادر و جنین باشد.
انواع آن:
سونوگرافی چشم:
روش موثر برای ارزیابی کره چشم و پشت چشم می باشد.
و به دو روش سونوگرافی مستقیم ( از روی سطح قرینه ) و سونوگرافی از روی پلک انجام می گیرد.
سونوگرافی بیضه:
بیضه مردان از اعضای اصلی بدن آن ها به شمار می رود که در پی برخی از علائم و بیماری ها ممکن است پزشک این روش را برای مردان تجویز کند.
از بیماری های شایع که نیاز به آزمایش دارند:
- واریسکول
- تشخیص و درمان بیضه هایی که پایین نیامده اند
- اصابت ضربه به بیضه ها
- پیچش بیضه ها
لازم است والدین عزیز توجه داشته باشند که بهتر است نوزاد پسر خود را بعد از تولد برای تشخیص سلامتی کامل بیضه ها نزد متخصص ببرند
که در صورت وجود هر گونه ناهنجاری متخصص برای تشخیص سریع مشکلات احتمالی بیضه ها، سونوگرافی بیضه را برای نوزاد شما تجویز کند.
سونوگرافی بیماری های زنان:
برای تشخیص تمام بیماری های زنان روشی بسیار موثر می باشد و جهت تصویر برداری از تخمدان ها، لگن و رحم زنان مورد استفاده قرار می گیرد.
بیماری های شایع زنان که جهت تشخیص آن ها از این روش استفاده می شود می توان به
- توده های رحمی
- کیست های تخمدان
- تومور در رحم و تخمدان
- عفونت های دستگاه ادراری
اشاره کرد که به سونوگرافی این قسمت ها از بدن، سونوگرافی شکم هم گفته می شود.
در برخی از حالات ممکن است متخصص شما سونوگرافی داخل واژن را برای تشخیص برخی از بیماری ها پیشنهاد دهد.
انواع دیگر عبارتند از:
- سونوگرافی در ارتوپدی
- سونوگرافی داپلر عروق
- سونوگرافی دستگاه ادراری
- سونوگرافی در مامایی ( برای زنان باردار)
- سونوگرافی سینه ( برای بررسی و تشخیص برخی از تومورها و بیماری های مربوط به پستان انجام می گیرد)
- سونوگرافی غده تیروئید
- سونوگرافی شکم
- دستگاه گوارشی