خیلی از خانم ها و دختر های جوان ماهی یکبار با درد های مربوط به دوران قاعدگی مواجه می شوند. درد های شدید و آزار دهنده ای که شکم، لگن، کمر، سینه ها و حتی کشاله های ران را در گیر می کنند. تشخیص اندومتریوز با سونوگرافی و آزمایش امکان پذیر می باشد.

آندومتریوز چیست؟

در بدن بعضی از زنان سلول های رحم در اندام های کناری خود مانند داخل تخمدان ها، لگن یا حتی روده بزرگ هم وجود دارد زمانی که بدن دوره قاعدگی را شروع می کند سلول های رحمی شروع به فعالیت می کنند و به همین دلیل این خانم ها درد های بسیار شدید، مشکلات گوارشی، تب و نازایی را تجربه می کنند.

اندومتریوز بیماری شایع زنان است که بسیاری از خانم ها را درگیر می کند. اکثرا به خانم ها می گویند که درد قاعدگی را باید تحمل کرد اما اگر درد زندگی آنها را مختل کرده و با عوارض آزارنده دیگری همراه است و یا با مسکن های معمولی کاهش نمی یابد بهتر است برای تشخیص اندومتریوز به پزشک مراجعه کنند.

در  لایه ی داخلی رحم سلول هایی وجود دارند به نام اندومتر، این ها در بارداری و قاعدگی تاثیر گذارند و سلول هایی هستند که هر ماه تحت تاثیر هورمون های زنانه تغییر و تحولی در آنها ایجاد می شود و در طی سیکل قاعدگی یک خانم شروع به رشد می کنند. اگر بارداری اتفاق بیافتد جنین به سلول های اندومتر می چسبد و لانه گزینی می کند و برای رشد در مراحل اولیه از این سلول ها کمک می گیرد. اگر بارداری صورت نگیرد سلول های آندومتر از بین می روند و به صورت خونریزی از رحم خارج می شوند و دوباره ماه بعد این سلول ها تحت تاثیر هورمون ها شروع به رشد می کنند و این سیکل هر ماه به طور مرتب تکرار می شود.

جایگاه سلول های اندومتر داخل رحم است. اگر این سلول ها به هر دلیلی در خارج از رحم ( تخمدان، اطراف روده، لگن و اطراف لوله های رحمی) رشد کنند، سلول ها نابجا خواهند بود و عوارضی را در در بدن ایجاد می کنند که به این بیماری اندومتریوز می گویند.

علت آندومتریوز چیست؟

سلول های اندومتر ممکن است در حین خونریزی های قاعدگی از طریق لوله های رحمی وارد لگن شوند اما در افرادی که زمینه ژنتیکی، ایمنی دارند ممکن است این سلول ها از بین نروند.

سیستم ایمنی

سلول های ایمنی بدن فرد از نظر فعالیت قادر نیستند تا سلول هایی را که در محل دیگری قرار گرفته اند را پاک کنند در صورتی که وظیفه سیستم ایمنی بدن پاک کردن ضایعات اضافه به کمک گلبول های سفید در بدن هستند. افرادی که بیماری اندومتریوز دارند احتمالا سیستم ایمنی آنها عملکرد ضعیفی دارد.

اندومتریوز ژنتیکی

سلول های اندومتر در یک محیط التهابی شروع به رشد می کنند و گلبولهای سفید نمی توانند این سلول ها را حذف کنند در نتیجه احتمال وجود مشکل ژنتیک بسیار است به همین دلیل است که مشاهده می کنیم اندومتریوز در خانواده ها تکرار می شود یعنی این بیماری زمینه ژنتیکی دارد. برای پیشگیری از بیماری اندومتریوز در استیج های بالاتر بهتر است سایر اعضای خانواده بیمار نیز برای تشخیص بیماری و معاینه اولیه خود به پزشک مراجعه کنند.

آیا بیماری اندومتریوز خوش خیم است؟

با اینکه سلول های اندومتر در محل دیگری رشد می کنند این بیماری سرطانی و مسری نیست ولی بیماری مزمنی است که امکان دارد در خانم ها علائم شدید و ناتوان کننده ای را ایجاد کند.

علائم اندومتریوز

• درد های شدید غیر طبیعی در زمان قاعدگی
• درد های حین نزدیکی
• درد مزمن لگنی
• ناباروری

تشخیص اندومتریوز و درمان 

امروزه روش های غیر تهاجمی تصویر برداری جایگاه خود را در تشخیص اندومتریوز باز کرده اند. با انجام یک سونوگرافی بسیار دقیق توسط رادیولوژیستی که تبحر کافی در تشخیص اندومتریوز دارد می تواند بسیاری از اندومتریوز های لگنی را شناسایی کند.

• در سونوگرافی شواهدی وجود دارد که فردی که دید کافی دارد می تواند تشخیص دقیق و قطعی را انجام دهد.
• سونوگرافی های واژینال
• سونوگرافی های ترانس ریکتال در دختر خانم هایی که ازدواج نکرده اند، این روش بسیار در شناسایی اندومتریوز کارایی دارد.
• ام آر ای به عنوان یک روش تصویر برداری اطلاعات ارزشمندی را می دهد.

امروزه در تشخیص اندومتریوز تصویر برداری جایگاه ویژه ای دارد. تمام تلاش ما استفاده از روش های غیر تهاجمی در تشخیص این بیماری است.

درمان آندومتریوز

روش درمان بستگی به شدت علائم بیمار دارد. امروزه قرص های ضد بارداری به عنوان یکی از روش های درمان و کم شدن درد بیمار تجویز می گردد.

در موارد حاد بیمار جراحی می شود .البته توجه داشته باشید که با جراحی نیز ممکن است اندومتریوز عود کند پس تصمیم برای جراحی کردن یا نکردن بستگی به شرایط فرد و شدت علائم دارد.